Share on Facebook Tweet it

Cykl uczenia

Bierzecie udział w szkoleniach? Czy niektóre wydają się wam nudne, oklepane, po pewnym czasie wyłączacie się z wykładu? Zastanawialiście się czemu tak się dzieje? Zapewne padliście ofiarą dyrektywnego stylu nauczania, jaki obowiązuje przy nauczaniu dzieci. Takie nauczanie jest rozwijane od setek lat. Tymczasem dorośli uczą się inaczej. Już ponad 30 lat temu David Kolb (D.A. Kolb, The Learning Style Inventory: Technical Manual, Ma.: McBer, Boston 1976), opisał dużo bardziej efektywny sposób – zauważył, że dorośli uczą się przez doświadczenie. Zarówno przez zastosowanie własnych doświadczeń z przeszłości, jak i aktywne doświadczanie obecnie. Całe szczęście, że coraz więcej szkoleń, studiów podyplomowych, również e-learningu zauważa te fundamentalne prawdy i stara się nauczać według tych zasad.

Podobna różnica jest też w podejściu do współczesnych metodologii ‚zarządzania projektami’. Niektóre – szczególnie ciężkie metodyki zakładają podejście ‚mentorskie’ – odgórnie narzucone zasady, role, w które jesteśmy wstawiani. W tym kontekście pojawienie się Agile daje więcej motywacji by robić rzeczy lepiej. Zamiast mieć wszystko narzucone, mamy możliwość eksperymentować, a w związku z tym możemy się rozwijać. Dalej pokażę, jak pierwotne założenia Kolba są wspierane przez metodyki agile, najpierw jednak przedstawię w skrócie te założenia.

David Kolb podzielił efektywne uczenie się na cztery podstawowe etapy, ułożone cyklicznie, aby najbardziej efektywnie wykorzystać wynikające z tych etapów wnioski:

  1. Konkretne przeżycia – podstawowa czynność na tym etapie to odczuwanie
  2. Refleksyjna obserwacja – tutaj głównie obserwujemy
  3. Abstrakcyjne uogólnianie – intensywnie myślimy
  4. Aktywne eksperymentowanie – na tym etapie działamy

W wyniku takiego podziału rysuje się obraz stylu, w jaki poznajemy nowe rzeczy. David Kolb poszedł dalej i wyznaczył cztery podstawowe style uczenia się, będące kombinacją podanych etapów:

Działanie Obserwacja
Odczuwanie Dostosowywanie (Accomodator

Stawia pytanie: Jeśeli?

(Jeżeli coś zmienię, to jakie będą następstwa?)

– konkretne czyny i przedsięwzięcia

– podejmowanie ryzyka

– działania intuicyjne

Różnicowanie (Diverger

Stawia pytanie: Dlaczego?

(Dlaczego tak się dzieje?)

– bogata wyobraźnia

– zdolność do widzenia spraw z różnych perspektyw

– generowanie pomysłów (burze mózgów)

– zaangażowanie emocjonalne

Myślenie Zbieżność (Converger

Główne pytanie: Jak?

(Jak to się stało? W jaki sposób to działa?)

– rozumowanie dedukcyjne

– skupienie się na zadaniach

– praktyczne wykorzystanie pomysłów

Przyswajanie (Assimilator

Pytanie: Co?

(Co jest przyczyną, a co skutkiem?)

– rozumowanie indukcyjne

– scalanie obserwacji w logiczne teorie

-

Przedstawione style uczenia się determinują nasz sposób percepcji rzeczywistości i zmian. Aby poznać własne silne i słabe strony warto wypełnić kwestionariusz. Oryginalny kwestionariusz posiada 12 zdań, do których dopasowujemy zakończenia. Jest on jednak chroniony prawami autorskimi, jednak w sieci można znaleźć wiele jego wariantów i mutacji.

No dobrze, a jak to się ma do Agile? Tu też mamy cykle. Założenia są takie:

  1. Zbieramy założenia klienta, jego jak i nasze doświadczenia w jakiejś dziedzinie
  2. Tworzymy abstrakcyjny ich opis (np. za pomocą User Story)
  3. Implementujemy wyselekcjonowane opisy
  4. Za pomocą demo doświadczamy wytworzonych …

i dalej cykl powtarzamy. Tak w cykl Kolba wpleciony jest cały proces. Ale poszczególne etapy również są w ten sposób zorganizowane.

Na przykład retrospekcja (nawiąże do Agile Retrospectives: Making Good Teams Great by Esther Derby and Diana Larsen) Tutaj również można podzielić spotkanie na etapy:

  1. Set the stage. Określenie tego jakie jest tło i co mamy osiągnąć
  2. Gather data. Zbieranie danych
  3. Generate insights. Znajdowanie pomysłów
  4. Decide what to do. Wybór zmian do wdrożenia
  5. Close retrospective. Zamknięcie – czas na eksperyment

Cykl Coachingu

W książce Agile Coaching (by Rachel Davies & Liz Sedley) jest przedstawiony fundamentalny dla coachingu proces PrOpER, czyli:

  1. Problem – Co stanowi kłopot?
  2. Options – Jakie są możliwości rozwiązania?
  3. Experiment – Realizacja pomysłu rozwiązania
  4. Review – Co się udało naprawić? Czego się nauczyliśmy?

Tak naprawd cykl Kolba stanowi fundamentalną zasadę całego coachingu. Jest jakby jego pierwszym kamieniem milowym.

Podobnych przykładów wsparcia cyklu Kolba poprzez metodyki Agile znaleźć można wiele. Istotnym wnioskiem z prac Davida Kolba i późniejszych (opisać późniejsze modyfikacje) jest świadomość, że każdy ma inny styl uczenia się. Warto znać swój styl, aby wiedzieć nad czym trzeba jeszcze pracować (do efektywnego uczenia się ważny jest cały cykl), ale również wiedzieć gdzie w całym procesie są nasze najmocniejsze strony. Podobnie, pracując w zespole, dobrze jest wiedzieć kto i na jakim etapie, ma największe możliwości.

 

Tags: , , ,

Profile photo of pbz

Comments are closed.